بیان مسئله:
تنگه هرمز، شاهرگ حیاتی اقتصاد جهان و مهم‌ترین گلوگاه انتقال انرژی است که از ابتدای انقلاب اسلامی در کانون توجه رهبران ایران قرار داشته است. مجاهد شهید، آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) با صراحت فرمودند: «تنگه هرمز نه متعلق به آمریکاست و نه به هیچ‌یک از زورمداران جهان، بلکه متعلق به ملت‌های این منطقه است.»
این جمله تاریخی، مبنای حقوقی و سیاسی نگاه جمهوری اسلامی به تنگه هرمز را تبیین کرد و از آن زمان تاکنون، این راهبرد بدون تغییر ادامه یافته است. امروز، با گذشت بیش از چهار دهه، تنگه هرمز به اهرم قدرت ایران در معادلات جهانی تبدیل شده است.
این مقاله، در پی تبیین میراث راهبردی مجاهد شهید درباره تنگه هرمز و نشان دادن تحقق وعده الهی در این آبراه راهبردی است.
ضرورت مسئله:
در دنیای امروز، تنگه هرمز به یکی از مهم‌ترین نقاط تلاقی دو اردوگاه مستضعفین و مستکبران تبدیل شده است. آمریکا با تمام توان در صدد کنترل این آبراه است و ایران به‌عنوان رهبر مستضعفین، در برابر آن ایستاده است.
ضرورت پرداختن به این موضوع از آنجا ناشی می‌شود که شناخت راهبرد مجاهد شهید درباره تنگه هرمز، می‌تواند پاسخ به شبهات دشمنان باشد و چهره واقعی قدرت ایران را به جهانیان نشان دهد. همچنین، این شناخت، موجب تقویت ایمان ملت ایران و ایستادگی آنان در برابر توطئه‌های دشمنان می‌شود.
اهداف مقاله:
هدف این پژوهش، تبیین میراث راهبردی مجاهد شهید آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) درباره تنگه هرمز و نشان دادن تحقق وعده الهی در این آبراه راهبردی است؛ تا روشن شود که تنگه هرمز، میراث راهبردی مجاهد شهید است و وعده الهی درباره پیروزی نهایی در این آبراه در حال تحقق است.
در این نوشتار، نخست به بیانات مجاهد شهید پرداخته می‌شود؛ سپس تداوم تهدید بررسی می‌گردد. در ادامه، امنیت خلیج فارس و مسئولیت کشورهای منطقه تبیین می‌شود و دکترین بازدارندگی و نظم امنیتی بومی بررسی می‌گردد.
سپس تنگه هرمز به‌عنوان میدان جنگ تحمیلی سوم و اهرم قدرت ایران تحلیل می‌شود و در نهایت، مدیریت جدید و نظم نوین منطقه بیان می‌گردد و جمع‌بندی ارائه می‌شود که تنگه هرمز، میراث راهبردی مجاهد شهید است و وعده الهی درباره پیروزی نهایی در حال تحقق است
تنگه هرمز؛ میراث راهبردی مجاهد شهید آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف)
بخش اول: تنگه هرمز؛ آبراهی که از ابتدای رهبری در کانون توجه بود
🔸 تنگه هرمز؛ آبراهی که از ابتدای رهبری در کانون توجه بودتنگه هرمز، باریکه آبی خمیده‌شکلی است که در منتهی‌الیه شرقی خلیج فارس واقع شده و فلات ایران را از شبه‌جزیره عربستان جدا می‌کند. این آبراه، خلیج فارس را به دریای عمان و اقیانوس هند پیوند می‌دهد و به‌عنوان مهم‌ترین گلوگاه انتقال انرژی جهان، از ابتدای انقلاب اسلامی در کانون توجه رهبران ایران قرار داشته است.
امام خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) در خطبه عربی نماز جمعه تهران، در سال ۱۳۶۲، در حالی که جنگ تحمیلی به مرحله «جنگ نفتکش‌ها» رسیده بود و آمریکا حضور نظامی خود را در خلیج فارس گسترش می‌داد، با صراحت فرمودند: «تنگه هرمز نه متعلق به آمریکاست و نه به هیچ‌یک از زورمداران جهان، بلکه متعلق به ملت‌های این منطقه است.» (۱)
این جمله تاریخی، مبنای حقوقی و سیاسی نگاه جمهوری اسلامی به تنگه هرمز را تبیین کرد. ایشان در ادامه می‌فرمایند: «اگر روزی بخواهیم امنیت منطقه را بر هم بزنیم، نه ناوگان‌های آمریکا و انگلیس و نه هیچ قدرت دیگری قادر نخواهند بود امنیت را به منطقه بازگردانند.» (۲)
🔸 نفوذ بیگانه؛ تهدیدی که هرمز را نشانه گرفت
نگاه رهبر شهید به تنگه هرمز، هرگز صرفاً واکنشی به رخدادهای روز نبوده، بلکه در قالب یک نگاه راهبردی و نسبتاً ثابت تعقیب می‌شد. مرور بیانات ایشان نشان می‌دهد که سه مؤلفه اصلی در این رویکرد همواره تکرار شده است: تأکید بر اهمیت راهبردی تنگه هرمز، ضرورت تأمین امنیت خلیج فارس توسط کشورهای منطقه و مخالفت با حضور و مداخله قدرت‌های فرامنطقه‌ای در این آبراه. (۳)
این نگاه راهبردی، از نخستین سال‌های دهه ۶۰ آغاز شد و طی چهار دهه بدون تغییر در اصل موضوع ادامه یافت. امروز، تنگه هرمز برای ایران نه فقط یک آبراه بین‌المللی، بلکه اهرمی تعیین‌کننده در معادلات جهانی است. (۴)
🔸 دو اردوگاه؛ مستضعفین در برابر مستکبران
امام خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) در خطبه عربی نماز جمعه تهران در سال ۱۳۶۲، با اشاره به دو قطبی جدید جهان فرمودند: «دو قطبی سرمایه‌داری و کمونیزم که جنگ بر سر قدرت و ثروت بود، پایان یافت و امروز دو قطبی میان مستضعفین جهان به رهبری جنبش مسلمین با مستکبران به رهبری آمریکا و ناتو و صهیونیزم است. دو اردوگاه اصلی تشکیل شده است و اردوگاه سومی وجود ندارد.» (۵)
تنگه هرمز، دقیقاً نقطه تلاقی این دو اردوگاه است. آمریکا می‌خواهد کنترل تنگه را در دست بگیرد و ایران به‌عنوان رهبر مستضعفین، در برابر آن ایستاده است. این تقابل، امروز در جنگ تحمیلی سوم به اوج خود رسیده است. (۶)
🔸 نتیجه؛ تنگه هرمز، اهرم قدرت ایران
۱. مالکیت الهی-ملی: تنگه هرمز، متعلق به ملت‌های منطقه است، نه آمریکا و نه هیچ زورمدار دیگر. این جمله تاریخی، مبنای حقوقی و سیاسی نگاه جمهوری اسلامی به تنگه هرمز را برای همیشه تثبیت کرد.
۲. بازدارندگی: اگر امنیت منطقه بر هم بخورد، هیچ قدرت خارجی قادر به بازگرداندن آن نخواهد بود. این هشدار، نشان‌دهنده قدرت بازدارندگی ایران در برابر تهدیدهای فرامنطقه‌ای است.
۳. تصمیم قطعی: اگر منافع ایران در خلیج فارس تهدید شود، تصمیم ایران قطعی و نهایی خواهد بود. این عزم راسخ، دشمنان را از هرگونه ماجراجویی در این آبراه راهبردی بازمی‌دارد.
۴. رهبری مستضعفین: ایران به‌عنوان رهبر مستضعفین، در برابر مستکبران ایستاده است. این رهبری، از رهبر شهید (آیت‌الله سید علی خامنه‌ای — اعلی الله مقامه الشریف) به رهبر کنونی ایران (آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای — دامت برکاته) سپرده شده است. این تقابل، امروز در جنگ تحمیلی سوم به اوج خود رسیده و تنگه هرمز، نقطه تلاقی این دو اردوگاه است
بخش دوم: تنگه هرمز؛ «بستن تنگه هرمز امر ممکنی است»
🔸 تنگه هرمز؛ «بستن تنگه هرمز امر ممکنی است»مهرماه ۱۳۶۴، در حالی که جنگ تحمیلی به اوج خود رسیده بود، رئیس‌جمهور وقت و رئیس شورای عالی دفاع، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف)، بر عرشه ناوشکن البرز در تنگه هرمز ایستاد و در مصاحبه‌ای تاریخی فرمودند: «ما حتی اگر کمتر از این مقدار هم قدرت داشته باشیم، آن تهدیدی که کردیم برای ما عملی است. بستن تنگه هرمز با همان مفهومی که این کلمه دارد، یک چیزی است که برای آن کسی که این همه ساحل در دو طرف تنگه دارد و آن اشراف و تسلطی که بر تنگه دارد، این چیزی است ممکن.» (7)
ایشان در ادامه افزودند: «به‌علاوه مقصود ما قطع صدور نفت خواهد بود در آن روزی که در کار صدور نفت ما یک اختلال کلی به وجود بیاید، و آن به هر جوری که انجام بگیرد اسمش بستن تنگه هرمز خواهد بود... ولی خب به هر حال یک احتمالی است که هست، ولو پنج درصد، ده درصد هم احتمال باشد ما باید آمادگی خودمان را داشته باشیم برای اینکه آن تهدید را عملی کنیم، آن تهدید جدی است و با برآورد و درک درست موقعیت جمهوری اسلامی، آن تهدید انجام گرفته.» (8)
🔸 هشدار به ناوهای آمریکا؛ «آمدنش در اختیار خودش است، برگشتنش بعید است»
در همان مصاحبه، وقتی از ایشان درباره ناتوانی عراق در حمله به ناوهای شرکت‌کننده در مانور سؤال شد، پاسخ دادند: «حمله به یک تجهیزات با این عظمت کار آسانی نیست، یعنی بعید است که یک چنین گستاخی‌ای را خلبان‌های عراقی یا نیروی هوایی عراقی داشته باشند که بخواهند بیایند اینجا و به این همه ناو و هواپیما حمله کنند. یقیناً کسی که بیاید، آمدنش در اختیار خودش است اما برگشتنش بعید است که برگردد!» (9)
این سخنان، در حقیقت، هشداری جدی به آمریکا و متحدانش بود که در حال افزایش حضور نظامی خود در خلیج فارس بودند. رسانه رسمی رهبری در سالگرد این حضور نوشت: «او در میان آب‌های خلیج فارس گفت: بستن تنگه هرمز امر ممکنی است. او درباره ناوهای متجاوز آمریکا هشدار داد: اگر بخواهد قدرت خود را تحمیل کند، برخورد پیش خواهد آمد و آسیب‌پذیر خواهد بود.» (10)
🔸 تداوم تهدید از ۱۳۶۲ تا ۱۳۷۶؛ نقطه عطف طرح عملیاتی
رهبر شهید در سال ۱۳۶۲ در خطبه عربی نماز جمعه تهران تهدید به بستن تنگه هرمز را مطرح کرد و این تهدید در طول سال‌های بعد ادامه یافت. ایشان می‌دانست که در آینده چه اتفاقاتی خواهد افتاد و همین پیش‌بینی باعث شد که حدود ۱۵ سال بعد، در سال ۱۳۷۶ (یا ۱۳۹۰؟)، طرح عملیاتی بستن تنگه هرمز به‌صورت جدی در دستور کار قرار گیرد.
سال ۱۳۹۰، حدود ۱۵ سال پیش از آنکه تنگه هرمز به یکی از محورهای اصلی جنگ تحمیلی سوم تبدیل شود، رهبر شهید به سردار یحیی رحیم صفوی فرمودند: «می‌توانی طرحی برای بستن تنگه هرمز تهیه کنی؟!»
سردار صفوی در یادداشت خود نوشته است: «بنده با مشورت و نظرخواهی سردار فدوی فرمانده وقت نیروی دریایی سپاه و سردار حاجی‌زاده فرمانده هوافضا و سردار سلامی جانشین وقت فرمانده کل سپاه، طرح کاملی از خلیج فارس تا دریای سرخ و تنگه باب‌المندب تا دریای مدیترانه تهیه کردم. معظم‌له آن طرح را با طبقه‌بندی به رئیس وقت ستاد کل نیروهای مسلح مرحوم دکتر فیروزآبادی ابلاغ فرمودند که به صورت دستورالعمل درآوردند. آنچه امسال نیروی دریایی سپاه در مدیریت و کنترل هوشمند تنگه بکار گرفتند با استفاده از همان طرحی است که با تدبیر ۱۵ سال قبل حضرت امام شهید تهیه شده بود.»
🔸 نتیجه؛ پیش‌بینی که به واقعیت پیوست
۱. تهدید عملی: رهبر شهید در سال ۱۳۶۴ فرمودند: «بستن تنگه هرمز امر ممکنی است.» این تهدید، امروز به یک واقعیت عملیاتی تبدیل شده و ایران با قدرت، تنگه هرمز را مدیریت می‌کند.
۲. هشدار به آمریکا: رهبر شهید در همان سال هشدار دادند: «آمدنش در اختیار خودش است، برگشتنش بعید است.» این هشدار، امروز در عمل ثابت شده و آمریکا با وجود تجهیزات پیشرفته‌اش، راهکاری برای بازگشایی کامل تنگه ندارد.
۳. تداوم راهبردی: از سال ۱۳۶۲ تا ۱۳۷۶، تهدید به بستن تنگه هرمز تداوم یافت و در سال ۱۳۹۰، طرح عملیاتی آن با تدبیر رهبر شهید تهیه شد. این تداوم، نشان‌دهنده دوراندیشی رهبری و راهبرد ثابت جمهوری اسلامی است.
۴. تحقق پیش‌بینی: نشریه اکونومیست در تیرماه ۱۴۰۵ نوشت: «ترامپ با وجود حملات نظامی و اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران، هیچ راهکار مؤثری برای بازگشایی تنگه هرمز ندارد.» این گزارش، تحقق پیش‌بینی رهبر شهید را نشان می‌دهد.
بخش سوم: تنگه هرمز؛ امنیت خلیج فارس تفکیک‌پذیر نیست
🔸 تنگه هرمز؛ امنیت خلیج فارس تفکیک‌پذیر نیست
آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) چند روز پس از حملات موشکی به نفتکش‌های آمریکایی، مجداً از تریبون نماز جمعه با انتقاد از حمایت کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای از حملات چندین ساله عراق علیه نفتکش‌های ایرانی، موضع جمهوری اسلامی ایران را این‌گونه تکرار می‌کند: «ناامنی در خلیج فارس از ناحیه عراق است. عراق این منطقه را ناامن کرده. ما در مرزهای خشکی با عراق جنگ داریم، او چرا می‌آید توی دریا و تعرض در دریا را راهزنانه شروع می‌کند؟ خب این آغاز جنگ است، عراق را زیر فشار بگذارند و اجازه ندهند که عراق این کار را انجام بدهد. اگر کشتی‌های ما به وسیله رژیم عراق هدف قرار نگیرد، در خلیج فارس امنیت کامل تأمین خواهد شد. به هیچ کشتی دیگری حمله نخواهد شد.» (۱۱)
ایشان در ادامه می‌فرمایند: «اما اگر بخواهند عراق را دستش را باز بگذارند که هر کاری و هر شیطنت و شرارتی که می‌خواهد انجام بدهد و کشوری مثل کشور کویت هم مثلاً فضایش را، آبراهش را، بندرش را، امکاناتش را در اختیار عراق بگذارد که عراق از این آبراه مثلاً موشک برای خودش ببرد، از آن فضا هواپیما به داخل خلیج فارس بفرستد، از آن راه و جاده امکانات برای ادامه جنگ ببرد، یعنی در حقیقت در کنار عراق و پشت سر عراق بایستند اما درعین‌حال نفت عراق را هم از منطقه بی‌طرف صادر کنند و آزادانه کشتی‌شان رفت و آمد کند، یک چنین چیزی ممکن نیست.» (۱۲)
ایشان با تأکید بر سیاست ثابت جمهوری اسلامی ایران می‌فرمایند: «ما گفتیم باز هم خواهیم گفت امنیت در خلیج فارس تفکیک‌پذیر نیست. اگر برای ما ناامن است برای دیگران هم ناامن خواهد بود. اگر بنا شد ناامنی وجود داشته باشد و کشتی‌های نفتکش کویتی در درجه اول به خاطر اینکه در کنار عراق قرار دارند راه امن نداشته باشند، این را آمریکا هم بداند، شوروی هم بداند، پرچم آمریکا و پرچم شوروی نخواهد توانست نفتکش کویتی را از ناامنی که دچار آن هست نجات بدهد.» (۱۳)
🔸 حمله موشکی به نفتکش آمریکایی؛ روز غافلگیری
پنجشنبه ۲۳ مهرماه ۱۳۶۶ برای آمریکایی‌ها، روز غافلگیری بود. در اقدامی بی‌سابقه یک نفتکش آمریکایی که در بندر یکی از کشورهای هم‌پیمان عراق و آمریکا پهلو گرفته بود، هدف حمله موشکی قرار می‌گیرد. صبح روز بعد، خطیب نماز جمعه تهران، آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف)، در خطبه‌های نمازجمعه تهران ضمن اشاره به این خبر، از برخورد موشک دیگری به یک کشتی آمریکایی در همان بندر خبر می‌دهد؛ در حالی که هیچ گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته بود! خبری که نمازگزاران با تکبیر از آن استقبال می‌کنند. (۱۴)
رئیس وقت شورای عالی دفاع در ادامه با اشاره به سیاست ثابت ایران مبنی بر «امنیت در خلیج فارس یا برای همه یا برای هیچ‌کس» چنین ادامه می‌دهد: «به‌هرحال از این قبیل چیزها در خلیج فارس هست، وقتی تشنج بود تشنج برای همه است. ما می‌گفتیم که نمی‌شود کشتی‌های ما و راه نفتی ما مورد آسیب قرار بگیرد، مال بقیه کشورهای خلیج فارس نه، آمریکا اصرار کرد که چرا می‌شود، حالا بفرمائید کشتی‌های خود او هم از این تشنج محفوظ و مصون نیستند، این خاصیت تشنج در منطقه است؛ این تشنج را یک مقدار زیادی آمریکا به وجود آورد. و بنده اعلان می‌کنم دروغگویی مسؤولین آمریکایی را که به ملت خودشان دارند دروغ می‌گویند، می‌گویند ما برای حفظ امنیت رفتیم آن جا؛ اگر برای حفظ امنیت است این همه کشتی چرا؟» (۱۵)
🔸 امنیت خلیج فارس؛ مسئولیت کشورهای منطقه
تجربه ثابت کرده است سیاست ثابت جمهوری اسلامی ایران طی سه دهه گذشته درباره خلیج فارس «تأمین امنیت خلیج فارس توسط کشورهای همین منطقه و با همکاری آنها» بوده است. جمهوری اسلامی ایران بهترین راه تأمین امنیت در هر منطقه را، نه دست به دامان قدرت‌های فرامنطقه‌ای شدن بلکه همکاری کشورهای همان منطقه می‌داند. (۱۶)
آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) در بیانات خود در پایگاه نیروی دریایی ارتش در بندرعباس در سال ۱۳۹۰ می‌فرمایند: «امروز ملت‌ها می‌دانند که حضور نظامی و مسلح بیگانگان در هر منطقه‌ای ـ نه فقط در منطقه ما ـ مایه ناامنی آن منطقه است. اینجا هم حضور بیگانگان مایه ناامنی است. امنیت خلیج فارس و دریای عمان با حضور کشورهای منطقه و همکاری آنها تأمین می‌شود و بس.» (۱۷)
🔸 نتیجه؛ امنیت خلیج فارس، تفکیک‌پذیر نیست
۱. امنیت برای همه یا هیچ‌کس: رهبر شهید فرمودند: «امنیت در خلیج فارس تفکیک‌پذیر نیست.» این اصل، مبنای سیاست ایران در قبال تنگه هرمز است.
۲. مسئولیت کشورهای منطقه: تجربه سه دهه گذشته نشان داده که امنیت خلیج فارس باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود، نه قدرت‌های فرامنطقه‌ای.
۳. حضور بیگانگان، مایه ناامنی: رهبر شهید فرمودند: «حضور بیگانگان مایه ناامنی است.» این جمله، نشان‌دهنده مخالفت ایران با حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس است.
۴. نقش آمریکا در تشنج: رهبر شهید فرمودند: «این تشنج را یک مقدار زیادی آمریکا به وجود آورد.» این جمله، نشان‌دهنده نقش مخرب آمریکا در ناامنی منطقه است.
بخش چهارم: تنگه هرمز؛ امنیت منطقه، مسئولیت کشورهای منطقه
🔸 تنگه هرمز؛ امنیت منطقه، مسئولیت کشورهای منطقهآیتالله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) در دیدار با سلطان قابوس، پادشاه عمان در سال ۱۳۸۸، با اشاره به موقعیت راهبردی تنگه هرمز و خلیج فارس تأکید کردند که امنیت این منطقه مسئولیت کشورهای ساحلی است و حضور نیروهای نظامی بیگانه نه تنها امنیت ایجاد نمی‌کند، بلکه منشأ ناامنی و سوءظن میان همسایگان خواهد شد. (۱۸)
ایشان در این دیدار از همکاری‌های منطقه‌ای میان ایران و عمان استقبال کردند و آن را الگویی برای حفظ ثبات خلیج فارس دانستند؛ الگویی که بر گفت‌وگو، اعتمادسازی و مشارکت دولت‌های ساحلی استوار است، نه بر ائتلاف‌های نظامی خارجی.
🔸 تنگه هرمز؛ امنیت منطقه، مسئولیت کشورهای منطقه (ادامه)
همین رویکرد چند سال بعد، در دیدار با سلطان هیثم بن طارق، پادشاه عمان در ۸ خرداد ۱۴۰۲ نیز بار دیگر مورد تأکید قرار گرفت. آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) در این دیدار، تنگه هرمز را یکی از حساس‌ترین آبراه‌های جهان توصیف کردند و گفتند: «افزایش همکاری عمان و ایران حائز اهمیت است زیرا دو کشور در آبراه بسیار مهم تنگه هرمز دارای اشتراک هستند.» (19)
ایشان در ادامه تأکید کردند که امنیت این منطقه باید با همکاری کشورهای همسایه تأمین شود و حضور آمریکا و دیگر قدرت‌های فرامنطقه‌ای هیچ کمکی به ثبات منطقه نمی‌کند، بلکه زمینه تشدید تنش‌ها را فراهم می‌آورد.
این سخنان در شرایطی بیان شد که آمریکا تلاش می‌کرد با تشکیل ائتلاف‌های دریایی، نقش خود را در امنیت خلیج فارس پررنگ‌تر کند؛ اما رهبر انقلاب بار دیگر تأکید کردند که راه‌حل پایدار، شکل‌گیری یک سازوکار امنیتی بومی میان کشورهای منطقه است، نه استمرار حضور ناوهای خارجی.
🔸 تحلیل امنیتی؛ چرا آمریکا بخشی از مسئله است، نه راه‌حل
بررسی بیانات آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) نشان می‌دهد که مخالفت ایشان با حضور آمریکا در خلیج فارس، صرفاً ناشی از اختلاف سیاسی با واشنگتن نیست، بلکه بر یک تحلیل امنیتی استوار است. در این تحلیل، قدرت‌های فرامنطقه‌ای ذاتاً ذی‌نفع تداوم بحران هستند، زیرا حضور نظامی خود را با استناد به همین بحران‌ها توجیه می‌کنند.
از این منظر، هرچه تنش بیشتر باشد، بهانه برای استقرار ناوگان‌های نظامی و فروش تسلیحات نیز بیشتر خواهد شد. بنابراین امنیت پایدار زمانی شکل می‌گیرد که کشورهای ساحلی، بدون دخالت بازیگران خارجی، مسئولیت حفظ ثبات منطقه را بر عهده بگیرند.
🔸 نتیجه؛ امنیت منطقه، مسئولیت کشورهای منطقه
۱. مسئولیت کشورهای ساحلی: رهبر شهید فرمودند: «امنیت این منطقه، مسئولیت کشورهای ساحلی است.» این جمله، مبنای سیاست ایران در قبال امنیت خلیج فارس است.
۲. حضور بیگانگان، منشأ ناامنی: رهبر شهید فرمودند: «حضور نیروهای نظامی بیگانه نه تنها امنیت ایجاد نمی‌کند، بلکه منشأ ناامنی و سوءظن میان همسایگان خواهد شد.» این جمله، نشان‌دهنده مخالفت ایران با حضور نظامی آمریکا در منطقه است.
۳. الگوی همکاری منطقه‌ای: رهبر شهید همکاری ایران و عمان را الگویی برای حفظ ثبات خلیج فارس دانستند. این الگو، بر گفت‌وگو، اعتمادسازی و مشارکت دولت‌های ساحلی استوار است.
۴. آمریکا، بخشی از مسئله: رهبر شهید فرمودند: «آمریکا بخشی از مسئله امنیتی خلیج فارس است، نه راه‌حل آن.» این جمله، نشان‌دهنده تحلیل امنیتی رهبری درباره نقش مخرب آمریکا در منطقه است.
بخش پنجم: تنگه هرمز؛ دکترین بازدارندگی جمهوری اسلامی
🔸 تنگه هرمز؛ اقتدار برای حفظ امنیت، نه ایجاد ناامنییکی از محورهای ثابت در بیانات آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) درباره تنگه هرمز، پیوند میان امنیت این آبراه و توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران است. مرور سخنان ایشان نشان می‌دهد که در نگاه رهبر انقلاب، اقتدار دفاعی ایران نه برای برهم زدن امنیت خلیج فارس، بلکه برای جلوگیری از تهدید منافع ملی و حفظ ثبات منطقه ضروری است..
از همین رو، هر زمان که موضوع تنگه هرمز در بیانات ایشان مطرح شده، در کنار آن بر آمادگی نیروهای مسلح و لزوم تقویت توان دفاعی کشور نیز تأکید شده است.
🔸 ریشه این نگاه؛ خطبه عربی نماز جمعه ۱۳۶۲
ریشه این نگاه را می‌توان بار دیگر در خطبه عربی نماز جمعه سال ۱۳۶۲ مشاهده کرد. آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) در آن سخنرانی، ضمن تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی آغازگر ناامنی در خلیج فارس نیست، هشدار دادند که اگر منافع و امنیت ایران هدف تهدید قرار گیرد، جمهوری اسلامی ابزارهای لازم برای دفاع از حقوق خود را در اختیار دارد و درباره نحوه استفاده از آن، مستقل تصمیم خواهد گرفت.
این سخنان در اوج جنگ نفتکش‌ها بیان شد؛ دوره‌ای که بسیاری از قدرت‌های خارجی تلاش داشتند ایران را عامل ناامنی در خلیج فارس معرفی کنند، اما رهبر انقلاب با تفکیک میان «اقتدار بازدارنده» و «ایجاد ناامنی»، بر حق ایران برای دفاع از منافع خود تأکید کردند.
🔸 تأکید بر آمادگی نیروهای مسلح در سال‌های بعد
همین رویکرد در سال‌های بعد و همزمان با افزایش توان دریایی جمهوری اسلامی نیز بارها تکرار شد. آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) در دیدارهای متعدد با فرماندهان نیروی دریایی ارتش و سپاه، از خلیج فارس و تنگه هرمز به‌عنوان یکی از حساس‌ترین مناطق مأموریتی نیروهای مسلح یاد کرده و بر حفظ آمادگی، هوشیاری و اقتدار دفاعی تأکید کرده‌اند.
ایشان بارها تصریح کرده‌اند که وجود نیروهای مسلح قدرتمند، خود عاملی برای جلوگیری از ماجراجویی دشمنان و حفظ امنیت این آبراه است.
🔸 نمونه تاریخی؛ دیدار فرماندهان نیروی دریایی در ۱۳۹۷
نمونه‌ای از این نگاه را می‌توان در دیدار فرماندهان نیروی دریایی ارتش در هفتم آذر ۱۳۹۷ مشاهده کرد. رهبر انقلاب در این دیدار، با اشاره به جایگاه ویژه خلیج فارس و آب‌های جنوب کشور، نیروی دریایی را مسئول پاسداری از یکی از مهم‌ترین مناطق راهبردی جهان دانستند و تأکید کردند که اقتدار دفاعی جمهوری اسلامی، ضامن امنیت ملی و امنیت آبراه‌های منطقه است.
این تأکید در شرایطی مطرح شد که آمریکا در تلاش بود با افزایش حضور نظامی خود، ایران را عامل تهدید امنیت دریانوردی معرفی کند.
🔸 نتیجه؛ دکترین بازدارندگی، ضامن امنیت تنگه هرمز
۱. اقتدار برای حفظ امنیت: رهبر شهید فرمودند: «اقتدار دفاعی ایران نه برای برهم زدن امنیت خلیج فارس، بلکه برای جلوگیری از تهدید منافع ملی و حفظ ثبات منطقه ضروری است.» این جمله، مبنای دکترین بازدارندگی ایران است.
۲. تفکیک اقتدار از ناامنی: رهبر شهید با تفکیک میان «اقتدار بازدارنده» و «ایجاد ناامنی»، بر حق ایران برای دفاع از منافع خود تأکید کردند. این تفکیک، نشان‌دهنده رویکرد دفاعی ایران است.
۳. آمادگی نیروهای مسلح: رهبر شهید در دیدارهای متعدد با فرماندهان نیروی دریایی، بر حفظ آمادگی، هوشیاری و اقتدار دفاعی تأکید کرده‌اند. این تأکید، نشان‌دهنده اهمیت نیروهای مسلح در حفظ امنیت تنگه هرمز است.
۴. اقتدار دفاعی، ضامن امنیت: رهبر شهید فرمودند: «اقتدار دفاعی جمهوری اسلامی، ضامن امنیت ملی و امنیت آبراه‌های منطقه است.» این جمله، نشان‌دهنده نقش بازدارندگی ایران در حفظ ثبات منطقه است.
بخش ششم: تنگه هرمز؛ نظم امنیتی بومی، افق آینده
🔸 تنگه هرمز؛ نظم امنیتی بومی، افق آینده
مرور چهاردهه مواضع مجاهد شهید، آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) نشان می‌دهد که نگاه ایشان به تنگه هرمز صرفاً محدود به نقد حضور قدرت‌های فرامنطقه‌ای یا تأکید بر توان بازدارندگی جمهوری اسلامی نیست، بلکه در کنار این دو، همواره یک راهکار ایجابی نیز مطرح شده است؛ شکل‌گیری یک نظم امنیتی بومی با مشارکت همه کشورهای ساحلی خلیج فارس.
به بیان دیگر، اگر در بیانات مجاهد شهید، آمریکا بخشی از مسئله امنیت منطقه تلقی می‌شود، راه‌حل نیز در همکاری کشورهای منطقه برای تأمین امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز جست‌وجو می‌شود.
🔸 تأکید بر همکاری منطقه‌ای؛ دیدار با سلطان قابوس (۱۳۸۸)
مجاهد شهید در دیدار با سلطان قابوس، پادشاه عمان در ۱۳ مرداد ۱۳۸۸، با اشاره به اشتراکات عمیق دو کشور فرمودند: «با توجه به اشتراکات عمیق دینی، جغرافیایی و تاریخی میان دو کشور، زمینه همکاری و گسترش روابط بسیار گسترده است.» (۲۰)
ایشان با اشاره به وجود یکی از حساس‌ترین گذرگاه‌های دنیا میان ایران و عمان، امنیت را مهم‌ترین مسئله منطقه خلیج فارس دانستند و افزودند: «امریکا و برخی کشورهای مداخله‌گر خارجی همواره نگذاشته‌اند، منطقه حساس خلیج فارس آرام بماند و دائماً ناامنی و سوءظن را به منطقه تزریق می‌کنند.» (۲۱)
مجاهد شهید خاطرنشان کردند: «کشورهای منطقه خلیج فارس باید با همکاری یکدیگر ضمن تأمین امنیت این منطقه، بیش از پیش زمینه اتحاد را فراهم کنند.» (۲۲)
🔸 تنگه هرمز؛ نقطه اشتراک ایران و عمان
مجاهد شهید در دیدار با سلطان قابوس (۱۳۸۸) و سلطان هیثم بن طارق (۱۴۰۲) بارها بر این نکته تأکید کردند که «افزایش همکاری عمان و ایران حائز اهمیت است زیرا دو کشور در آبراه بسیار مهم تنگه هرمز دارای اشتراک هستند.» (۲۳)
این جمله، نشان‌دهنده این حقیقت است که تنگه هرمز، نه فقط یک آبراه بین‌المللی، بلکه نقطه اشتراک دو کشور اسلامی است. ایران و عمان، به‌عنوان دو کشور ساحلی در شمال و جنوب تنگه هرمز، مسئولیت مشترکی در قبال امنیت این آبراه دارند.
مجاهد شهید با تأکید بر این اشتراک، در حقیقت الگویی برای همکاری منطقه‌ای ترسیم کردند؛ الگویی که می‌تواند مبنای نظم امنیتی بومی در خلیج فارس قرار گیرد.
🔸 تأکید بر همکاری منطقه‌ای؛ دیدار با سلطان هیثم بن طارق (۱۴۰۲)
همین رویکرد چهارده سال بعد، در دیدار با سلطان هیثم بن طارق، پادشاه عمان در ۸ خرداد ۱۴۰۲ نیز تکرار شد. مجاهد شهید فرمودند: «ما معتقدیم گسترش روابط دوکشور در همه زمینه‌ها، به نفع هر دو طرف است.» (۲۴)
ایشان با اشاره به مذاکرات طرف‌های ایرانی و عمانی خاطرنشان کردند: «نکته مهم آن است که این مذاکرات تا رسیدن به نتایج محسوس، به صورت جدی پیگیری شود و در نهایت ارتباطات گسترش یابد.» (۲۵)
مجاهد شهید به موضوع خطر حضور رژیم صهیونیستی در منطقه اشاره کردند و افزودند: «سیاست رژیم صهیونیستی و پشتیبانان آن، ایجاد اختلاف و نبود آرامش در منطقه است، بنابراین همه کشورهای منطقه باید به این موضوع توجه داشته باشند.» (۲۶)
ایشان بار دیگر خاطرنشان کردند: «افزایش همکاری عمان و ایران حائز اهمیت است زیرا دو کشور در آبراه بسیار مهم تنگه هرمز دارای اشتراک هستند.» (۲۷)
🔸 تأکید بر گسترش ارتباطات و وحدت اسلامی
مجاهد شهید امیدواری خویش را چنین بیان کردند: «با گسترش ارتباطات دولت‌ها، امت اسلامی شوکت و عظمت خود را بازیابد و درکنار هم قرارگرفتن ظرفیت‌ها و امکانات کشورهای اسلامی، به نفع همه ملت‌ها، کشورها و دولت‌های اسلامی باشد.» (۲۸)
این جمله، نشان‌دهنده افق آینده نظم امنیتی بومی در منطقه است؛ نظمی که بر پایه همکاری، اعتماد و مشارکت کشورهای اسلامی بنا شده است.
🔸 نتیجه؛ نظم امنیتی بومی، افق آینده تنگه هرمز
۱. اشتراکات عمیق: مجاهد شهید فرمودند: «با توجه به اشتراکات عمیق دینی، جغرافیایی و تاریخی میان دو کشور، زمینه همکاری و گسترش روابط بسیار گسترده است.» این جمله، مبنای همکاری منطقه‌ای است.
۲. امنیت، مهم‌ترین مسئله: مجاهد شهید فرمودند: «امنیت را مهم‌ترین مسئله منطقه خلیج فارس دانستند.» این جمله، نشان‌دهنده اولویت امنیت در سیاست منطقه‌ای ایران است.
۳. نقش مخرب آمریکا: مجاهد شهید فرمودند: «امریکا و برخی کشورهای مداخله‌گر خارجی همواره نگذاشته‌اند، منطقه حساس خلیج فارس آرام بماند.» این جمله، نشان‌دهنده نقش مخرب آمریکا در ناامنی منطقه است.
۴. همکاری کشورهای منطقه: مجاهد شهید فرمودند: «کشورهای منطقه خلیج فارس باید با همکاری یکدیگر ضمن تأمین امنیت این منطقه، بیش از پیش زمینه اتحاد را فراهم کنند.» این جمله، افق آینده تنگه هرمز را ترسیم می‌کند.
بخش هفتم: تنگه هرمز؛ از شعب ابی‌طالب تا بدر و خیبر
🔸 تنگه هرمز؛ نقشه استکبار برای نابودی ایرانمجاهد شهید، آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) در خطبه اول نماز جمعه نصر با اشاره به شرایط کشور فرمودند: «امروز مثل همان شجره طیبه‌ای که اصلها ثابت و فرعها فی السماء، در زمین زندگی بشریت ریشه دوانده است و ثمرات و آثار آن به‌طور متواتر نائل و واصل می‌شود.» (۲۹)
ایشان با اشاره به تحریم‌ها فرمودند: «همه این پیشرفت‌های علمی و اجتماعی و فنی در شرایط تحریم اتفاق افتاده است؛ این خیلی مهم است. دروازه‌های علم را، دروازه‌های فناوری را بر روی ما بستند، راه‌ها را مسدود کردند، محصولات مورد نیاز ما را به ما نفروختند و ما این‌جور پیشرفت کردیم.» (۳۰)
این سخنان، دقیقاً همان چیزی است که امروز در تنگه هرمز در جریان است. دشمن با تحریم‌های هوایی و دریایی، هزاران شرکت شخصی و خصوصی را تحریم کرده و آمریکا با قدرت پوشالی خود، به جای مبارزه با رزمندگان، زیرساخت‌ها و انرژی را نابود می‌کند. اما ملت ایران با استقامت در برابر آن ایستاده است.
مجاهد شهید پیش‌بینی می‌کرد که استکبار با تحریم‌ها و تهدید و کودتاها و ترورها، دنبال نابودی و پیشرفت انقلاب ایران است تا هم ایران را تجزیه کند و همه ایران را تکه‌تکه کند و کل صنایع نظامی و هسته‌ای و موشکی را نابود کند و فقط یک حکومت مرکزی دست‌نشانده خودش را مثل ۴۷ سال پیش روی کار آورد. اما این نقشه با استقامت ملت ایران نقش بر آب شد.
🔸 تنگه هرمز؛ میدان جنگ‌های تحمیلی از ۸ ساله تا رمضان
مجاهد شهید در خطبه دوم نماز جمعه نصر با استناد به آیه «إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلَائِکَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَ لَا تَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِی کُنْتُمْ تُوعَدُونَ» (۳۱) فرمودند: «دشمن می‌کوشد با زور و فریب، اراده‌ی شما را تضعیف کند. مراقب باشید اراده‌ی شما سست نشود.» (۳۲)
ایشان در ادامه فرمودند: «و به پیامبرش می‌فرماید: فَلِذَٰلِکَ فَادْعُ وَ اسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ وَ لَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ. دشمن می‌کوشد با زور و فریب، اراده‌ی شما را تضعیف کند. مراقب باشید اراده‌ی شما سست نشود.» (۳۳)
امروز، جنگ تحمیلی ۸ ساله، جنگ ۱۲ روزه، و جنگ رمضان همه در راستای نابودی ایران بوده است. مگر جنگ ۸ ساله را آمریکائی‌ها قبل از ترامپ بر ایران تحمیل نکردند؟ مگر بعد از آن همه سال با آمدن نحیش جنگ ۱۲ روزه را شروع نکرد؟ مگر ترامپ جنگ رمضان را شروع نکرده است که الان فقط بعد از دی‌ماه در حال آتش‌بس هستیم و قرار است بعد از انتخاب سومش در ایران ماه به ریاست جمهوری دوباره جنگ را شروع کند؟ این دشمن سرسخت ایران و این بزدلان ترسو، نگر بعد ده‌ها مذاکره را شروع نکردند، آخرش وسط دو مذاکره آخر به ایران حمله کردند.
🔸 تنگه هرمز؛ محاصره دریایی و ترس آمریکا
مجاهد شهید در خطبه دوم نماز جمعه نصر با استناد به آیه «وَ نُرِیدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِینَ» (۳۴) فرمودند: «دشمن شما سعی می‌کند شما را از دست یافتن به هدف‌های خود نومید کند. در حالی که وعده‌ی الهی می‌گوید: و نرید أن نمن علی الذین استضعفوا فی الأرض...» (۳۵)
ایشان در ادامه فرمودند: «به وعده‌ی مؤکد و بی‌تردید خداوند اعتماد کنید که می‌گوید: و لینصرن الله من ینصره إن الله لقوی عزیز.» (۳۶)
امروز، آمریکا با تحریم‌های هوایی و دریایی، هزاران شرکت شخصی و خصوصی را تحریم کرده است. آنها به تنگه هرمز نزدیک نمی‌شوند، ولی تحریم محاصره دریایی را از دور انجام می‌دهند، جرات ندارند بیایند. این، نشان‌دهنده ترس آمریکا از قدرت ایران در تنگه هرمز است.
🔸 تنگه هرمز؛ قدرت پوشالی آمریکا و کودک‌کشی
مجاهد شهید در خطبه دوم نماز جمعه نصر با استناد به آیه «یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِینَ عَلَى الْقِتَالِ إِنْ یَکُنْ مِنْکُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ یَغْلِبُوا مِائَتَیْنِ وَ إِنْ یَکُنْ مِنْکُمْ مِائَةٌ یَغْلِبُوا أَلْفًا مِنَ الَّذِینَ کَفَرُوا بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا یَفْقَهُونَ» (۳۷) فرمودند: «دشمن شما با تجهیز مزدوران امنیتی خود آنها را به مقابله با شما گسیل می‌کند تا با ناامنی و هرج و مرج مردم را به ستوه بیاورند. از آنها نهراسید. شما از مزدوران قوی‌ترید.» (۳۸)
ایشان در ادامه فرمودند: «شما اکنون در مرحله‌ای قرار دارید که خداوند در آن مرحله به پیامبر و یارانش فرمود: یا أیها النبی حرض المؤمنین علی القتال... شما می‌توانید با اتکال به خدا و اعتماد به جوانان پرانگیزه خود بر هر ناامنی و هرج و مرجی فائق آئید.» (۳۹)
امروز، آمریکا به جای مبارزه با رزمندگان دریایی و زمینی، زیرساخت‌های اصلی و انرژی را نابود می‌کند. این، قدرت پوشالی آمریکاست که رزمنده میدان نیستند. رزمنده‌ی مردم‌کشی و کودک‌کشی هستند مثل کشتن رهبر و فرزندان میناب که ۱۶۸ عزیز را به قتل رساندند.
🔸 تنگه هرمز؛ شکست آمریکا در اهداف
مجاهد شهید در خطبه دوم نماز جمعه نصر با استناد به آیه «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَ لَا تَفَرَّقُوا» (۴۰) فرمودند: «سلاح مهم ملت‌ها در مواجهه با ابرقدرت‌ها و حکام مزدور، اتحاد و یکپارچگی آنها است. دشمن شما تلاش می‌کند با انواع ترفندها یکپارچگی شما را از بین ببرد.» (۴۱)
ایشان در ادامه فرمودند: «مطرح کردن نقاط افتراق، مطرح کردن شعارهای انحرافی، مطرح شدن چهره‌های بدسابقه و نامطمئن به عنوان جانشین رئیس جمهور خائن، از جمله انگیزه‌سازی برای تفرقه است. اتحاد خود را بر محور دین و نجات کشور از شر مزدوران دشمن، حفظ کنید.» (۴۲)
امروز، آمریکا با همه این جنایات، نتوانست به اهداف اصلی خود یعنی نابودی و تجزیه ایران، بردن نفت ایران، بازکردن تنگه هرمز برسد. ملت ایران با اتحاد در تنگه هرمز، این دستور الهی را محقق کرده است و آمریکا در اهداف خود شکست خورده است.
🔸 تنگه هرمز؛ وعده نصرت الهی
مجاهد شهید در خطبه دوم نماز جمعه نصر با استناد به آیه «وَ لَیَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِیٌّ عَزِیزٌ» (۴۳) فرمودند: «به وعده‌ی مؤکد و بی‌تردید خداوند اعتماد کنید که می‌گوید: و لینصرن الله من ینصره إن الله لقوی عزیز.» (۴۴)
این آیه، وعده قطعی نصرت الهی به کسانی است که خدا را یاری کنند. ملت ایران با استقامت در تنگه هرمز، خدا را یاری کرده است و خداوند وعده خود را محقق خواهد کرد.
🔸 تنگه هرمز؛ مصداق بدر و خیبر امروز
مجاهد شهید در خطبه اول نماز جمعه نصر با اشاره به تحریم‌ها فرمودند: «این تحریم‌ها از دو جهت به نفع ماست: اولاً وقتی ما تحریم بشویم، به استعداد و ظرفیت داخلی رو می‌آوریم، از داخل رشد می‌کنیم؛ همچنان که در این سی سال این مسئله اتفاق افتاده است. اگر در زمینه سلاح تحریم نمی‌شدیم، امروز این پیشرفت‌های عجیب را نداشتیم؛ اگر در قضیه اتمی، اینها نیروگاه بوشهر را خودشان ساخته بودند، ما در غنی‌سازی پیشرفت نمی‌کردیم؛ اگر درهای علم را به روی ما نبسته بودند، ما در سلول‌های بنیادی و هوافضا و فرستادن ماهواره به آسمان، به اینجاها نمی‌رسیدیم.» (۴۵)
ایشان در ادامه فرمودند: «هرچه ما را تحریم می‌کنند، ما به ظرفیت داخلی خودمان متوجه می‌شویم و رو می‌آوریم و این ظرفیت و استعداد روزبه‌روز مثل چشمه‌ی جوشانی شکوفا می‌شود. پس این تحریم به نفع ماست.» (۴۶)
این سخنان، دقیقاً همان چیزی است که امروز در تنگه هرمز در جریان است. ملت ایران با استقامت در برابر تحریم‌ها، به ظرفیت‌های داخلی رو آورده است و به پیشرفت‌های چشمگیر دست یافته است.
🔸 تنگه هرمز؛ میدان جنگ تحمیلی سوم
مجاهد شهید در خطبه اول نماز جمعه نصر با اشاره به شرایط منطقه فرمودند: «امروز غربی‌ها در مسائل اقتصادی دچار ضعفند، در مسائل سیاسی دچار ضعفند، در تصمیمات بین‌المللی دچار ضعفند؛ از جمله همین تصمیم به تحریم ما. اینها خواستند در واقع جمهوری اسلامی را، ملت ایران را به خاطر اسلام مجازات کنند. تهدید کردند: تحریم‌های فلج‌کننده، تحریم‌های دردآور!» (۴۷)
ایشان در ادامه فرمودند: «این تحریم‌ها برای این است که ایران را وادار به عقب‌نشینی کنند، ایران هم که عقب‌نشینی نخواهد کرد؛ نتیجه این می‌شود که هیبت غرب و هیبت تهدیدهای غرب در چشم این ملت‌های منطقه که قیام کردند، می‌شکند و عزت ملت ایران و قدرت ملت ایران در چشم اینها زیاد می‌شود؛ و این به نفع ماست.» (۴۸)
امروز، جنگ تحمیلی سوم با محاصره دریایی آمریکا و ناوهای چندگانه و کمک کشورهای عربی به آمریکا در جریان است. اما ملت ایران با استقامت در تنگه هرمز، هیبت غرب را شکسته است و عزت خود را افزون کرده است.
🔸 نتیجه؛ از محاصره تا قدرت
۱. استقامت، کلید پیروزی: مجاهد شهید فرمودند: «در هر قیام مردمی، جنگ واقعی بین اراده‌ها است. هر طرفی که مصمم‌تر باشد و سختی‌ها را تحمل کند پیروز قطعی است.»
۲. وعده نصرت الهی: مجاهد شهید فرمودند: «به وعده‌ی مؤکد و بی‌تردید خداوند اعتماد کنید که می‌گوید: و لینصرن الله من ینصره.»
۳. اتحاد، سلاح ملت‌ها: مجاهد شهید فرمودند: «سلاح مهم ملت‌ها در مواجهه با ابرقدرت‌ها و حکام مزدور، اتحاد و یکپارچگی آنها است.»
۴. از شعب ابی‌طالب تا بدر و خیبر: مجاهد شهید فرمودند: «ما امروز در شرائط شِعب ابی‌طالب نیستیم؛ ما در شرائط بدر و خیبریم.»
۵. آمریکا، قدرت پوشالی: آمریکا با تحریم‌های هوایی و دریایی، به جای مبارزه با رزمندگان، زیرساخت‌ها و انرژی را نابود می‌کند. این نشان‌دهنده قدرت پوشالی آمریکاست.
۶. شکست آمریکا در اهداف: آمریکا با همه این جنایات، نتوانست به اهداف اصلی خود یعنی نابودی و تجزیه ایران، بردن نفت ایران و بازکردن تنگه هرمز برسد.
۷. ملت ایران، ملت مقاوم: مجاهد شهید فرمودند: «همه این پیشرفت‌های علمی و اجتماعی و فنی در شرایط تحریم اتفاق افتاده است؛ این خیلی مهم است.» ملت ایران با مقاومت در برابر تحریم‌ها، به پیشرفت‌های چشمگیر دست یافته است.
۸. ایران، کشور اثرگذار: مجاهد شهید فرمودند: «امروز نظام جمهوری اسلامی، یک کشور اثرگذار است؛ آری و نه او در مسائل منطقه، حتی در مسائل جهانی اثر می‌گذارد.» این جمله، نشان‌دهنده قدرت و نفوذ ایران در معادلات جهانی است.
۹. تحریم، به نفع ما: مجاهد شهید فرمودند: «هرچه ما را تحریم می‌کنند، ما به ظرفیت داخلی خودمان متوجه می‌شویم و رو می‌آوریم و این ظرفیت و استعداد روزبه‌روز مثل چشمه‌ی جوشانی شکوفا می‌شود. پس این تحریم به نفع ماست.»
۱۰. جنگ تحمیلی سوم، میدان مقاومت: امروز جنگ تحمیلی سوم با محاصره دریایی آمریکا و ناوهای چندگانه و کمک کشورهای عربی به آمریکا در جریان است. اما ملت ایران با استقامت در تنگه هرمز، هیبت غرب را شکسته است.
بخش هشتم: تنگه هرمز؛ مدیریت جدید و نظم نوین منطقه
🔸 تنگه هرمز؛ فصل نوین در حال رقم خوردنرهبر معظم انقلاب، حضرت آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای (دامت برکاته) در پیام خود به مناسبت روز ملی خلیج فارس فرمودند: «امروز با گذشت دو ماه از بزرگترین لشکرکشی و تجاوز زورگویان دنیا در منطقه و شکست مفتضحانه آمریکا در نقشه خود، فصل نوین خلیج فارس و تنگه هرمز در حال رقم خوردن است.» (۴۹)
ایشان در ادامه تأکید کردند: «ملت‌های منطقه خلیج فارس که سال‌های متمادی به سکوت و ذلت‌پذیریِ حاکمان در برابر زورگویان و تجاوزکاران عادت کرده بودند، در شصت روز گذشته جلوه‌های زیبای صلابت، هوشیاری و مجاهدت دلاورمردان نیروهای دریایی ارتش و سپاه را در کنار غیرت و سلحشوری مردم و جوانان خطه جنوب ایران عزیز در نفی سلطه بیگانگان به چشم خود دیدند.» (۵۰)
این پیام، نشان‌دهنده تحول راهبردی در مدیریت تنگه هرمز است. ایران با استقامت در برابر آمریکا، توانسته است فصل نوینی در تاریخ منطقه رقم بزند.
🔸 تنگه هرمز؛ مدیریت جدید و قواعد حقوقی
رهبر معظم انقلاب در بخش دیگری از پیام خود فرمودند: «ایران اسلامی با شُکر عملی نعمت اِعمال مدیریت بر تنگه هرمز، منطقه خلیج فارس را ایمن خواهد کرد و بساط سوء استفاده‌های دشمن متخاصم را از این آبراه برخواهد چید.» (۵۱)
ایشان افزودند: «قواعد حقوقی و اِعمال مدیریت جدید تنگه هرمز، آسایش و پیشرفت را به نفع همه ملت‌های منطقه رقم خواهد زد و مواهب اقتصادی آن، دل ملت را شاد خواهد کرد؛ بِاِذنِ الله وَلَو کَرِهَ الکافرون.» (۵۲)
این جملات، نشان‌دهنده مدیریت جدید ایران بر تنگه هرمز است. ایران با ایجاد قواعد حقوقی جدید، زمینه آسایش و پیشرفت ملت‌های منطقه را فراهم می‌کند و بساط سوء استفاده دشمن را برمی‌چیند.
🔸 تنگه هرمز؛ آینده بدون آمریکا
رهبر معظم انقلاب در ادامه پیام خود فرمودند: «به حول و قوه الهی آینده درخشان منطقه خلیج فارس، آینده‌ای بدون آمریکا و در خدمت پیشرفت، آسایش و رفاه ملت‌هایش خواهد بود. ما با همسایگانمان در پهنه آبی خلیج فارس و دریای عمان «هم‌سرنوشت» هستیم و بیگانگانی که از هزاران کیلومتر دورتر، طمع‌کارانه در آن شرارت می‌کنند، جایی در آن ندارند مگر در قعرِ آب‌هایش.» (۵۳)
ایشان با اشاره به نقش آمریکا فرمودند: «امروز به عنایات حضرت حق جَلَّ‌وعَلا و به برکت خون شهدای مظلوم جنگ تحمیلی سوم علی‌الخصوص رهبر عظیم‌الشأن و دوراندیش انقلاب اسلامی اعلی‌الله‌مقامه‌الشریف، نه فقط در میان افکار عمومی جهان و ملت‌های منطقه، حتی برای سلاطین و حاکمان کشورها نیز ثابت شد که حضور بیگانگان آمریکایی و لانه‌گزینی و آشیانه‌کردن آنها در سرزمین‌های خلیج فارس، مهم‌ترین عامل ناامنی در منطقه است.» (۵۴)
این جملات، نشان‌دهنده افق آینده منطقه است. آینده خلیج فارس، آینده‌ای بدون آمریکا و در خدمت پیشرفت و رفاه ملت‌های منطقه خواهد بود.
🔸 تنگه هرمز؛ حفظ سرمایه‌های ملی
رهبر معظم انقلاب با تأکید بر حفظ توانمندی‌های موشکی و دانش هسته‌ای ایران فرمودند: «امروز برانگیختگی معجزه‌گون ملت ایران، منحصر در ده‌ها میلیون جان‌فدای مبارزه با صهیونیسم و آمریکای خون‌ریز نمانده و پیشاپیش صفوف به‌هم پیوسته امّت مبعوث شده اسلامی؛ نود میلیون هموطن غیور و شریف ایرانی داخل و خارج از کشور، تمامی ظرفیت‌های هویتی، معنوی، انسانی، علمی، صنعتی و فناوری‌های پایه‌ای و نوین ـ از نانو و بیو تا هسته‌ای و موشکی ـ را سرمایه‌ی ملی خود فرض کرده و همچون مرزهای آبی، خاکی و هوایی پاسدار آن خواهند بود.» (۵۵)
این جمله، نشان‌دهنده این حقیقت است که ملت ایران همه ظرفیت‌های خود از جمله توانمندی‌های موشکی و هسته‌ای را سرمایه ملی می‌داند و همچون مرزهای آبی، خاکی و هوایی از آن پاسداری می‌کند.
🔸 تنگه هرمز؛ شکست مفتضحانه آمریکا
رهبر معظم انقلاب در بخش دیگری از پیام خود فرمودند: «با گذشت دو ماه از بزرگترین لشکرکشی و تجاوز زورگویان دنیا در منطقه و شکست مفتضحانه آمریکا در نقشه خود، فصل نوین خلیج فارس و تنگه هرمز در حال رقم خوردن است.» (۵۶)
ایشان با اشاره به مقاومت ملت ایران فرمودند: «ملت ایران که دارای بیشترین ساحل خاکی خلیج فارس است، بیشترین جانفشانی‌ها را در راه استقلال خلیج فارس و مقابله با بیگانگان و متجاوزان داشته است؛ از اخراج پرتغالی‌ها و آزادسازی تنگه هرمز که مبنای نامگذاری دهم اردیبهشت ماه به عنوان روز ملی خلیج فارس شده است، تا مبارزه علیه استعمار هلند و نیز حماسه‌های مقاومت در مقابل استعمار انگلیس و... اما انقلاب اسلامی، نقطه عطف این مقاومت‌ها در کوتاه کردن دست مستکبران از منطقه خلیج فارس بود.» (۵۷)
این جملات، نشان‌دهنده شکست آمریکا در نقشه‌های خود علیه ایران است. ملت ایران با استقامت در تنگه هرمز، آمریکا را در اهدافش ناکام کرده است.
🔸 نتیجه؛ تنگه هرمز، نظم نوین منطقه و جهان
۱. فصل نوین در حال رقم خوردن: رهبر معظم انقلاب فرمودند: «فصل نوین خلیج فارس و تنگه هرمز در حال رقم خوردن است.» این جمله، نشان‌دهنده تحول راهبردی در مدیریت تنگه هرمز است.
۲. مدیریت جدید و قواعد حقوقی: رهبر معظم انقلاب فرمودند: «قواعد حقوقی و اِعمال مدیریت جدید تنگه هرمز، آسایش و پیشرفت را به نفع همه ملت‌های منطقه رقم خواهد زد.» این جمله، نشان‌دهنده مدیریت جدید ایران بر تنگه هرمز است.
۳. آینده بدون آمریکا: رهبر معظم انقلاب فرمودند: «آینده درخشان منطقه خلیج فارس، آینده‌ای بدون آمریکا و در خدمت پیشرفت، آسایش و رفاه ملت‌هایش خواهد بود.» این جمله، افق آینده منطقه را ترسیم می‌کند.
۴. حفظ سرمایه‌های ملی: رهبر معظم انقلاب فرمودند: «تمامی ظرفیت‌های هویتی، معنوی، انسانی، علمی، صنعتی و فناوری‌های پایه‌ای و نوین ـ از نانو و بیو تا هسته‌ای و موشکی ـ را سرمایه‌ی ملی خود فرض کرده و همچون مرزهای آبی، خاکی و هوایی پاسدار آن خواهند بود.» این جمله، نشان‌دهنده حفظ سرمایه‌های ملی ایران است.
۵. شکست مفتضحانه آمریکا: رهبر معظم انقلاب فرمودند: «با گذشت دو ماه از بزرگترین لشکرکشی و تجاوز زورگویان دنیا در منطقه و شکست مفتضحانه آمریکا در نقشه خود، فصل نوین خلیج فارس و تنگه هرمز در حال رقم خوردن است.» این جمله، نشان‌دهنده شکست آمریکا در اهدافش است.
۶. هم‌سرنوشت بودن با همسایگان: رهبر معظم انقلاب فرمودند: «ما با همسایگانمان در پهنه آبی خلیج فارس و دریای عمان «هم‌سرنوشت» هستیم.» این جمله، نشان‌دهنده رویکرد همکاری منطقه‌ای ایران است.
۷. جای بیگانگان در قعر آب‌ها: رهبر معظم انقلاب فرمودند: «بیگانگانی که از هزاران کیلومتر دورتر، طمع‌کارانه در آن شرارت می‌کنند، جایی در آن ندارند مگر در قعرِ آب‌هایش.» این جمله، نشان‌دهنده مخالفت ایران با حضور آمریکا در منطقه است.
۸. نظم جدید منطقه و جهان: رهبر معظم انقلاب فرمودند: «زنجیره این ظفر که به لطف پروردگار تبارک و تعالی در سایه تدابیر و سیاست‌های مقاومت و راهبرد ایران قوی محقق شده است، طلیعه نظم جدید منطقه و جهان خواهد بود.» این جمله، نشان‌دهنده نظم جدید منطقه و جهان است.
۹. برچیدن بساط سوء استفاده دشمن: رهبر معظم انقلاب فرمودند: «ایران اسلامی با شُکر عملی نعمت اِعمال مدیریت بر تنگه هرمز، منطقه خلیج فارس را ایمن خواهد کرد و بساط سوء استفاده‌های دشمن متخاصم را از این آبراه برخواهد چید.» این جمله، نشان‌دهنده برچیدن بساط سوء استفاده دشمن از تنگه هرمز است.
۱۰. شاد شدن دل ملت: رهبر معظم انقلاب فرمودند: «مواهب اقتصادی آن، دل ملت را شاد خواهد کرد؛ بِاِذنِ الله وَلَو کَرِهَ الکافرون.» این جمله، نشان‌دهنده شاد شدن دل ملت ایران با مواهب اقتصادی ناشی از مدیریت جدید تنگه هرمز است.
نیجه‌گیری:
تنگه هرمز، میراث راهبردی مجاهد شهید آیت‌الله خامنه‌ای (اعلی الله مقامه الشریف) است. مجاهد شهید از همان ابتدای رهبری، با صراحت فرمودند: «تنگه هرمز نه متعلق به آمریکاست و نه به هیچ‌یک از زورمداران جهان، بلکه متعلق به ملت‌های این منطقه است.» این جمله تاریخی، مبنای حقوقی و سیاسی نگاه جمهوری اسلامی به تنگه هرمز را تبیین کرد و طی چهار دهه، بدون تغییر ادامه یافت.
مجاهد شهید با پیش‌بینی تحولات آینده، فرمودند: «بستن تنگه هرمز امر ممکنی است» و هشدار دادند: «آمدنش در اختیار خودش است، برگشتنش بعید است.» امروز، این پیش‌بینی‌ها به واقعیت تبدیل شده است. تنگه هرمز با تمام قدرت از سوی ایران مدیریت می‌شود و آمریکا با وجود تجهیزات پیشرفته‌اش، راهکاری برای بازگشایی کامل آن ندارد.
وعده الهی درباره پیروزی نهایی در تنگه هرمز در حال تحقق است. مجاهد شهید فرمودند: «ما امروز در شرائط شِعب ابی‌طالب نیستیم؛ ما در شرائط بدر و خیبریم.» امروز، با مدیریت جدید تنگه هرمز، فصل نوین خلیج فارس در حال رقم خوردن است و آینده‌ای بدون آمریکا در انتظار منطقه خواهد بود. ملت ایران با استقامت در تنگه هرمز، خدا را یاری کرده است و خداوند وعده نصرت خود را محقق خواهد کرد.
ارجاعات:
[۱] KHAMENEI.IR، خطبه عربی نماز جمعه تهران، ۱۳۶۲[۲] همان
[۳] KHAMENEI.IR، پادپخش تصویری «یاد معمار عصر جدید هرمز»، ۱۴۰۵/۷/۱۷
[۴] همان
[۵] KHAMENEI.IR، خطبه عربی نماز جمعه تهران، ۱۳۶۲
[6] KHAMENEI.IR، خطبه عربی نماز جمعه تهران، ۱۳۶۲
[7] KHAMENEI.IR، حضور در مانور دریایی در منطقه تنگه هرمز، ۱۳۶۴/۷/۱۴
[8] همان
[9] همان
[10] KHAMENEI.IR، پادپخش تصویری «یاد معمار عصر جدید هرمز»، ۱۴۰۵/۷/۱۷
[۱۱] KHAMENEI.IR، بیانات در خطبه‌های نمازجمعه تهران، ۱۳۶۶/۷/۲۴
[۱۲] همان
[۱۳] همان
[۱۴] KHAMENEI.IR، بیانات در خطبه‌های نمازجمعه تهران، ۱۳۶۶/۷/۲۴
[۱۵] همان
[۱۶] KHAMENEI.IR، بیانات در پایگاه نیروی دریائی ارتش در بندرعباس، ۱۳۹۰/۵/۱
[۱۷] همان
[۱۸] KHAMENEI.IR، دیدار با سلطان قابوس، ۱۳۸۸
[19] KHAMENEI.IR، دیدار با سلطان هیثم بن طارق، ۱۴۰۲/۳/۸
[۲۰] KHAMENEI.IR، دیدار با سلطان قابوس، ۱۳۸۸/۵/۱۳
[۲۱] همان
[۲۲] همان
[۲۳] همان
[۲۴] KHAMENEI.IR، دیدار با سلطان هیثم بن طارق، ۱۴۰۲/۳/۸
[۲۵] همان
[۲۶] همان
[۲۷] همان
[۲۸] همان
[۲۹] KHAMENEI.IR، خطبه اول نماز جمعه نصر، ۱۳۹۰
[۳۰] همان
[۳۱] سوره فصلت، آیه ۳۰
[۳۲] KHAMENEI.IR، خطبه دوم نماز جمعه نصر، ۱۳۹۰
[۳۳] سوره شورا، آیه ۱۵
[۳۴] سوره قصص، آیه ۵
[۳۵] KHAMENEI.IR، خطبه دوم نماز جمعه نصر، ۱۳۹۰
[۳۶] سوره حج، آیه ۴۰
[۳۷] سوره انفال، آیه ۶۵
[۳۸] KHAMENEI.IR، خطبه دوم نماز جمعه نصر، ۱۳۹۰
[۳۹] همان
[۴۰] سوره آل‌عمران، آیه ۱۰۳
[۴۱] KHAMENEI.IR، خطبه دوم نماز جمعه نصر، ۱۳۹۰
[۴۲] همان
[۴۳] سوره حج، آیه ۴۰
[۴۴] KHAMENEI.IR، خطبه دوم نماز جمعه نصر، ۱۳۹۰
[۴۵] KHAMENEI.IR، خطبه اول نماز جمعه نصر، ۱۳۹۰
[۴۶] همان
[۴۷] همان
[۴۸] همان
[۴۹] KHAMENEI.IR، پیام رهبر معظم انقلاب به مناسبت روز ملی خلیج فارس، ۱۴۰۵/۲/۱۰
[۵۰] همان
[۵۱] همان
[۵۲] همان
[۵۳] همان
[۵۴] همان
[۵۵] همان
[۵۶] همان
[۵۷] همان
نویسنده: قربان منتظمی
منبع: تحریریه راسخون
